با تابه فر گرانیتی بیشتر غذاهایی را که باید آرام و یکنواخت در فر بپزند می‌شود آماده کرد: مرغ و سیب‌زمینی فرپز، لازانیا، ته‌چین، کوکو، کوفته و انواع سبزیجات کبابی. نکتهٔ اصلی انتخاب اندازهٔ درست و رعایت چند عادت ساده در استفاده و شست‌وشوست تا پوشش نچسب سال‌ها سالم بماند. در ادامه، غذاهای مناسب تابه فر را با نکته‌های عملی هر کدام مرور می‌کنیم.
چرا تابه فر برای غذاهای فرپز کاربردی است؟
سینی‌ای که همراه فر می‌آید معمولاً لبهٔ کوتاهی دارد و برای غذاهای آبدار یا لایه‌ای مناسب نیست. تابه فر دیواره‌های بلندتری دارد، سس و آب غذا را در خودش نگه می‌دارد و می‌شود آن را مستقیم سر سفره برد. وقتی سطح داخلی آن نچسب باشد، برش‌ها راحت‌تر جدا می‌شوند و ته‌ماندهٔ غذا کمتر به کف ظرف می‌چسبد.
پوشش گرانیتی و تفلون هر دو نچسب هستند، اما مراقبت از هر کدام نکته‌های خودش را دارد. اگر می‌خواهید پیش از انتخاب، جنس‌های رایج ظروف را بهتر بشناسید، مطلب تفاوت ظروف چدنی، گرانیتی و استیل را بخوانید.
غذاهایی که با تابه فر می‌توانید بپزید
مرغ و سیب‌زمینی فرپز
رایج‌ترین استفادهٔ تابه فر در خانه‌های ایرانی همین غذاست. سیب‌زمینی را حلقه‌ای یا مکعبی خرد کنید و کف تابه بچینید، تکه‌های مرغ مزه‌دارشده را رویش بگذارید و کمی پیاز و فلفل دلمه‌ای اضافه کنید. سیب‌زمینی آب و چربی مرغ را جذب می‌کند و طعم بهتری می‌گیرد. اگر تابه درب دارد، نیمهٔ اول پخت را با درب جلو ببرید تا مرغ در بخار خودش نرم شود، بعد درب را بردارید تا رویه طلایی شود. پیش از سرو مطمئن شوید مغز تکه‌های ضخیم مرغ کاملاً پخته است.
لازانیا و ماکارونی فرپز
غذاهای لایه‌ای به ظرفی نیاز دارند که لبهٔ کافی داشته باشد تا سس بیرون نریزد. تابه فر مستطیلی برای ورقه‌های لازانیا ایده‌آل است، چون ورقه‌ها بدون شکستن کف ظرف جا می‌شوند. کف تابه را با یک لایهٔ نازک سس بپوشانید تا ورقهٔ اول نچسبد و خشک نشود. ماکارونی فرپز با پنیر هم به همین روش در تابه فر خوب از آب درمی‌آید.
ته‌چین
ته‌چین مرغ یا ته‌چین بادمجان در تابه فر، ته‌دیگی یکدست و طلایی می‌دهد که در قابلمه به این راحتی به دست نمی‌آید. کف و دیواره‌ها را با کمی روغن یا کره چرب کنید، نیمی از برنج مایه‌دار را بریزید و با پشت قاشق فشار دهید، مرغ را بچینید و بقیهٔ برنج را رویش بریزید. روی تابه را بپوشانید تا برنج خشک نشود. سطح نچسب کمک می‌کند ته‌چین را تکه‌تکه و سالم بیرون بیاورید.
کوکو سبزی و کوکو سیب‌زمینی
کوکو را بیشتر در ماهیتابه سرخ می‌کنند، اما پختن آن در فر یعنی برگرداندن ندارد، روغن کمتری می‌خواهد و هر دو طرف یکنواخت می‌پزد. مایهٔ کوکو را در تابه فرِ چرب‌شده بریزید، رویش را صاف کنید و بگذارید تا وسطش سفت شود. بعد از کمی خنک شدن، با کاردک چوبی یا سیلیکونی برش بزنید. کوکو مرغ و کوکو کدو هم به همین شکل در فر خوب می‌پزند.
سبزیجات کبابی
کدو، بادمجان، فلفل دلمه‌ای، هویج، گوجه و پیاز را درشت خرد کنید، با کمی روغن زیتون، نمک و ادویه مخلوط کنید و در یک لایه در تابه پخش کنید. مهم‌ترین نکته این است که تابه را شلوغ نکنید؛ اگر سبزی‌ها روی هم انبار شوند، به‌جای برشته شدن بخارپز می‌شوند. برای همین، برای سبزیجات کبابی تابه‌ای را انتخاب کنید که کمی بزرگ‌تر از حجم مواد باشد.
کوفته، کتلت و ماهی
کوفته‌قلقلی‌ها یا کتلت را به‌جای سرخ کردن در تابه فر بچینید و وسط پخت یک‌بار برگردانید. ماهی را هم می‌توانید روی بستری از برش‌های لیمو و پیاز در تابه بگذارید تا عطر لیمو به آن بنشیند و کمتر خشک شود. گراتن سبزیجات، کیک ساده و دسرهای فرپز هم از دیگر غذاهایی هستند که در تابه فر خوب پخته می‌شوند.
اندازهٔ تابه فر را چطور انتخاب کنیم؟
دو چیز اندازه را تعیین می‌کند: تعداد افرادی که برایشان غذا می‌پزید و ابعاد داخلی فرتان. تابه‌ای که برای خانواده کافی است ولی در فر جا نمی‌شود، به کار نمی‌آید. پیش از خرید، عرض و عمق داخلی فر را متر کنید و چند سانتی‌متر از هر طرف فضای خالی در نظر بگیرید تا هوای گرم دور ظرف بچرخد.
در دستهٔ تابه فر روحی شاپ مدل‌ها در اندازه‌های کوچک، متوسط و بزرگ عرضه شده‌اند. برای مقایسهٔ ذهنی، تابه فر سایز GT 126 گرانیتی زرساب ابعاد ۲۹×۲۱ سانتی‌متر دارد؛ با همین عدد می‌توانید حدس بزنید یک لازانیا یا ته‌چین معمولی در چه اندازه‌ای جا می‌شود. ابعاد دقیق مدل‌های دیگر را در صفحهٔ هر محصول ببینید.
| اندازه | مناسب برای | نمونه در فروشگاه |
|---|---|---|
| کوچک | یک یا دو نفر، غذای جانبی، دسر، سبزیجات کم‌حجم | تابه فر درب دار کوچک گرانیتی زیبامهر، تابه فر تفلون کوچک ظرفیران |
| متوسط | غذای روزمرهٔ خانوادهٔ سه تا چهار نفره | تابه فر درب دار متوسط گرانیتی زیبامهر، تابه فر تفلون متوسط ظرفیران |
| بزرگ | مهمانی، خانوادهٔ پرجمعیت، پخت یک‌باره برای چند وعده | تابه فر درب دار بزرگ گرانیتی زیبامهر، تابه فر تفلون بزرگ ظرفیران |
در سری زرساب هم مدل‌های GT 122، GT 126، GT 129 و GT 135 با پوشش گرانیتی وجود دارند. اگر زیاد مهمان دارید، داشتن یک تابه بزرگ و یک تابه کوچک معمولاً از یک تابهٔ متوسط کاربردی‌تر است: بزرگ برای غذای اصلی و کوچک برای سبزیجات یا غذای کناری که هم‌زمان در فر می‌پزد.
نکته‌های استفاده از تابه فر گرانیتی در فر
- فر را از قبل گرم کنید. تابه را وقتی داخل فر بگذارید که فر به دمای مورد نظر رسیده باشد؛ این‌طور غذا یکنواخت‌تر می‌پزد و زمان پخت قابل پیش‌بینی‌تر می‌شود.
- تابهٔ خالی را در فر داغ نگذارید. گرم کردن طولانی ظرف نچسبِ خالی به پوشش فشار می‌آورد. همیشه با غذا یا دست‌کم کمی روغن و مواد داخل فر برود.
- چرب کردن سبک کافی است. با یک دستمال آغشته به روغن کف و دیواره را لایه‌ای نازک چرب کنید. اسپری‌های روغن آماده گاهی لایهٔ چسبناکی روی پوشش باقی می‌گذارند که به‌سختی پاک می‌شود.
- ظرف را وسط فر بگذارید. طبقهٔ میانی برای بیشتر غذاها گرمای متعادل‌تری دارد. اگر رویه زودتر از داخل غذا رنگ گرفت، روی تابه را بپوشانید.
- داخل تابه با چاقو برش نزنید. لازانیا و ته‌چین را با کاردک سیلیکونی یا چوبی تقسیم کنید، یا غذا را روی تخته بیاورید و آنجا ببرید.
- از تغییر ناگهانی دما پرهیز کنید. تابهٔ داغ را مستقیم از فر به یخچال یا زیر شیر آب سرد نبرید. اول بگذارید کمی روی سطح چوبی یا زیرقابلمه‌ای خنک شود.
- استفاده روی شعله را در توضیحات محصول چک کنید. بعضی تابه‌های فر فقط برای فر طراحی شده‌اند. پیش از گذاشتن روی گاز، توضیحات همان مدل را بخوانید.
شست‌وشو و نگهداری تابه فر
بیشتر آسیب‌هایی که به پوشش نچسب می‌رسد، به‌جای پخت، هنگام شستن اتفاق می‌افتد. بعد از اینکه تابه خنک شد، باقی‌ماندهٔ غذا را با کاردک جدا کنید و ظرف را با آب ولرم، مایع ظرف‌شویی و اسکاج نرم بشویید.
اگر سس یا پنیر کف تابه سوخته و چسبیده، با زور و سیم ظرف‌شویی سراغش نروید. کمی آب گرم و مایع ظرف‌شویی در تابه بریزید و بگذارید نیم ساعت بماند؛ لایهٔ چسبیده نرم می‌شود و با اسفنج جدا می‌شود. برای لکه‌های سمج‌تر، خمیری از جوش‌شیرین و کمی آب را با اسفنج نرم روی لکه بکشید.
هنگام نگهداری در کابینت، اگر تابه‌ها را داخل هم می‌گذارید، بینشان یک دستمال یا ورق نمدی قرار دهید تا لبهٔ یکی کف دیگری را خط نیندازد. اصول نگهداری پوشش نچسب در همهٔ ظروف یکسان است و می‌توانید جزئیات بیشتر را در مطلب چطور ماهیتابهٔ نچسب را سال‌ها نو نگه داریم بخوانید.
تابه فر جای کدام ظرف را می‌گیرد و جای کدام را نه؟
تابه فر برای غذاهایی است که از همه طرف حرارت می‌خواهند و نباید هم زده شوند. خورش، آش و غذاهای آبدار که مدام هم زدن می‌خواهند هنوز کار قابلمه است و برای آن‌ها بهتر است سری به دستهٔ قابلمه‌ها بزنید. سرخ کردن سریع، املت و تفت دادن هم روی شعله و با ماهیتابه راحت‌تر انجام می‌شود؛ مدل‌های مختلف را در دستهٔ تابه‌ها ببینید. ترکیب یک قابلمه، یک ماهیتابه و یک تابه فر، تقریباً همهٔ غذاهای روزمرهٔ خانه را پوشش می‌دهد.
اگر تازه می‌خواهید آشپزی با فر را شروع کنید، با یک تابه فر گرانیتی در اندازهٔ متوسط شروع کنید؛ بیشتر غذاهای این فهرست در آن جا می‌شوند و بعد بر اساس عادت آشپزی خانواده‌تان تصمیم بگیرید که به اندازهٔ کوچک‌تر یا بزرگ‌تر هم نیاز دارید یا نه.
پرسش‌های رایج
آیا با تابه فر می‌شود ته‌چین درست کرد؟
بله، ته‌چین از غذاهایی است که در تابه فر خیلی خوب می‌پزد. کف و دیواره‌ها را سبک چرب کنید، روی تابه را بپوشانید تا برنج خشک نشود و بعد از کمی استراحت، ته‌چین را با کاردک سیلیکونی برش بزنید.
تابه فر درب‌دار بهتر است یا بدون درب؟
برای مرغ، ته‌چین و غذاهایی که باید در بخار خودشان نرم شوند، درب کمک می‌کند. برای غذاهایی که رویهٔ برشته می‌خواهند، مثل گراتن و سبزیجات کبابی، معمولاً بدون درب یا با برداشتن درب در انتهای پخت نتیجهٔ بهتری می‌گیرید.
برای یک خانوادهٔ چهار نفره چه اندازه‌ای مناسب است؟
برای غذای روزمره معمولاً اندازهٔ متوسط کافی است. اگر زیاد مهمان دارید یا غذا را برای چند وعده می‌پزید، اندازهٔ بزرگ را انتخاب کنید و پیش از خرید ابعاد داخلی فرتان را با ابعاد تابه مقایسه کنید.
چرا غذا با وجود پوشش نچسب به تابه فر می‌چسبد؟
معمولاً یکی از این سه دلیل را دارد: چرب نکردن کف ظرف برای غذاهای پنیری یا شیرین، باقی ماندن لایهٔ نازک چربی سوخته از پخت‌های قبلی، یا خط افتادن پوشش. شست‌وشوی کامل بعد از هر بار استفاده و پرهیز از ابزار فلزی، بیشترین تأثیر را دارد.
آیا می‌شود غذا را در همان تابه فر در یخچال نگه داشت؟
اگر تابه درب داشته باشد، نگهداری کوتاه‌مدت باقی‌ماندهٔ غذا در آن راحت است. فقط بگذارید تابه اول کاملاً خنک شود و غذاهای ترش یا پرسس را زیاد در ظرف نگه ندارید تا پوشش کمتر تحت فشار باشد.
